Interventies gericht op het welbevinden en de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen

Interventies gericht op welbevinden en sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen

Kinderen en jongeren gaan naar school om te leren en zichzelf te ontwikkelen. Dit lukt het beste als ze goed in hun vel zitten en zich veilig voelen op school. Scholen hebben hier invloed op door het pedagogisch klimaat op de school bewust vorm te geven.

Welbevinden bevordert het leren. Maar ook andersom: het krijgen van goed onderwijs bevordert het welbevinden van kinderen en jongeren. De relatie tussen welbevinden en leerresultaten is dynamisch én wederkerig.

Hoe kies je interventies?

Er bestaat een rijke verscheidenheid aan interventies gericht op het vergroten van het welbevinden van kinderen en jongeren. Ze zijn op verschillende manieren in te delen:

  1. Naar doel
    In de schoolcontext komen het meest interventies voor die zich richten op:
    • sociaal-emotionele vaardigheden, veerkracht en vaardigheden om ‘nee’ te zeggen;
    • bevordering van sociaal gedrag, conflicthantering en tegengaan van pesten.
  2. Naar doelgroep
    Er zijn interventies die je kunt inzetten voor:
    • alle leerlingen;
    • specifieke groepen leerlingen die extra steun nodig hebben, bijvoorbeeld leerlingen met angst- of stressklachten.

Voorbeelden van interventies gericht op vergroting van sociaal- emotionele vaardigheden en veerkracht

Geschikt voor alle leerlingen

Geschikt voor specifieke groepen leerlingen

Voorbeelden van interventies gericht op bevordering van sociaal gedrag, conflicthantering en tegengaan van pesten

Geschikt voor alle leerlingen

Geschikt voor specifieke groepen leerlingen

Waar kun je meer interventies vinden?

Databank Nederlands Jeugdinstituut

Het Nederlands Jeugdinstituut (Nji) deelt kennis over wat goed en minder goed werkt bij het opgroeien. De databank Effectieve Jeugdinterventies bevat programma’s voor hulp bij opgroeien en opvoeden. Een onafhankelijke erkenningscommissie heeft deze interventies beoordeeld.

Database Gezonde School

Via de Gezonde School-aanpak werken scholen structureel en planmatig aan een gezonde leefstijl. Gebruik van een erkende interventie maakt deel uit van deze aanpak. De database van de Gezonde School bevat erkende activiteiten waarvan professionals vanuit wetenschap, beleid en praktijk hebben vastgesteld dat ze voldoen aan een aantal kwaliteitscriteria.

Waar moet je rekening mee houden?

Voor je een van deze interventies toepast in je leeromgeving, is het dan ook belangrijk om in je aanpak antwoorden te formuleren op de volgende vragen:

  1. Hoe koppel je deze interventies aan het reguliere lesprogramma?
  2. Hoe zorg je voor geschikte trainingen voor leerkrachten/docenten en andere medewerkers om de interventies effectief te kunnen begeleiden?
  3. Hoe zorg je ervoor dat alle medewerkers de elementen van welbevinden en sociaal-emotioneel leren consistent verankeren in de dagelijkse schoolpraktijk en toepassen bij alles wat ze doen? Hoe neem je daarin ook de ouders mee: interventies werken het best als ouders ze kunnen ondersteunen.
  4. Hoe kun je interventies op een zorgvuldige manier afstemmen op kwetsbare of risicoleerlingen?
  5. Hoe zorg je ervoor dat interventies aansluiten bij de behoefte (en dus bij de analyse) en op de juiste wijze worden uitgevoerd?

Deze vragen kunnen scholen samen oppakken met hun partners uit schoolbesturen (kwaliteitsmedewerkers) samenwerkingsverbanden passend onderwijs en gemeenten.

Ook van belang is om bij de aanpak verbinding te leggen met initiatieven vanuit de gemeenten in het kader van het Deltaplan jeugd. In mei komt een stappenplan beschikbaar voor beleidsmedewerkers van onderwijs en gemeenten om te helpen een samenhangende aanpak voor herstel van veerkracht en welbevinden na corona vorm te geven.

De tekst over deze interventie is ontwikkeld door de samenwerkende kennispartners welbevinden (NCJ, Trimbos-instituut, Pharos, Corona-expertgroep schoolpsychologen NIP en NJi).

Praktijkvoorbeelden