#2 Werken aan Weerbaarheid – Pedro De Bruyckere

In deze tutorial neemt onderwijsonderzoeker en -pedagoog Pedro De Bruyckere je mee in het onderwerp ‘weerbaarheid’ en hoe dit zich verhoudt tot het welbevinden in je klas of bij een individuele leerling.

Wat is weerbaarheid wel en wat is het niet? Hoe kun je in het onderwijs ervoor zorgen dat je op een positieve manier een bijdrage levert aan de weerbaarheid van je leerlingen?

Welkom bij de tutorial Welbevinden en co-teaching.

Mijn naam is Dian Fluijt en ik werk voor Fontys OSO (Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg).

Je als een vis in het water voelen, daar gaat welbevinden over. Maar is dat ook zo bij leraren op dit moment? Veel individuele leraren geven aan te veel verantwoordelijkheden te ervaren. En dat leidt tot werkdruk en stress bij die leraren. Ja, en werkdruk en stress, dat willen we niet. Maar de onderwijsraad geeft aan, samen, dat lukt beter dan alleen.

Als we nu eens inzoomen op die langdurige stress, wat gebeurt er dan?

Ja, je voelt je vermoeid, je bent niet jezelf meer en je hebt ook minder zelfvertrouwen. En bij elkaar, als je daar langdurig aan bloot staat, leidt dat ook tot een lager niveau van self-efficacy.

Wat is dat eigenlijk self-efficacy? Je hebt minder vertrouwen in je eigen kunnen en je denkt, ja, ben ik eigenlijk wel toegerust op die taak die ik me gesteld zie.

Daar  tegenover kunnen we collective teacher efficacy plaatsen.

<Er verschijnt een dia met daarop “Barometers of Influence” met daarop 4 kleuren op een halve cirkel met een waarde van -0.2 tot 1.2 De rode kleur geeft de negatieve invloed aan en beslaat 1/6 deel van de halve taart.De gele kleur geeft de invloed aan zonder scholing en beslaat ook 1/6 deel. Oranje geeft de invloed aan van 1 jaar onderwijs en beslaat ook 1/6 deel. Het grootste deel is blauw en dat is de invloed tussen 0.4 en 1.2 en is gewenste invloed. Dit beslaat ½ deel van de halve cirkel.>

En bij collective teacher efficacy gaat het echt om het idee dat je als leraar ertoe doet. Dat jullie als leraren in staat

zijn om verandering te bewerkstelligen. En dat zie je dan in de manier waarop het onderwijs verandert. En je ziet het ook aan de resultaten van leerlingen.

Het blijkt namelijk op de schaal van Hattie dat dat maar liefst 1.36 is. Meer dan de barometer kan aangeven. Die leraren, die werken met collective teacher efficacy, die ervaren mastery moments.

Wat zijn dat eigenlijk mastery moments? Nou, we hebben dat allemaal wel eens meegemaakt. Een moment waarop je merkt van, ik doe er toe. Door onze veranderingen wordt het onderwijs beter. En die mastery moments, ja, di leveren een intrinsieke motivatie op voor leraren. Daardoor krijg je ook geëngageerde leraren. Leraren die graag willen

lesgeven, die willen veranderen. En het gevolg daarvan is dat dat beter is voor de leerlingen.

Ze voelen zich beter, ze voelen zich gehoord en gezien. Gelukkig mag ik dit soort momenten van mastery moments heel vaak meemaken in klassen waar co-teachers aan het werk zijn.

<Er verschijnt een foto met daarop een klas die op de grond in de kring zit. Er zitten 2 volwassenen bij. De foto is voorzien van 5 spreekwolkjes: 1. Betekenisvol 2. Trotse, blije professionals 3. Gedeelde verantwoordelijkheid 4. Ontspannen, vriendelijke sfeer 5. Hamza:”Iedereen is belangrijk en we zorgen voor elkaar!”>

Ze vinden hun werk vaak betekenisvol. En dat komt omdat ze de meerwaarde van

co-teaching dagelijks in hun praktijk ervaren. Ze kunnen hun verantwoordelijkheid delen.

En daardoor zijn ze trots en blij.

Leerlingen hebben het ook naar hun zin in co-teachingklassen. Ze zeggen dat ze zich gehoord en gezien voelen en dat elk kind ertoe doet.

Ik wil graag nog wat meer vertellen over co-teaching. co-teaching is afgeleid van collaborative teaching. Het samen lesgeven en is daarmee een intensieve vorm van collective teacher efficacy. Met co-teaching sta je als onderwijsprofessional samen voor de klas. Dat kunnen leraren zijn, maar het kunnen ook bijvoorbeeld leraar en onderwijsassistenten zijn. Of ambulant begeleiders, logopedisten, noem maar op.

Het doel staat voorop. En de manier waarop ze samenwerken heeft wel een overeenkomst.

Ze bereiden namelijk samen lessen voor, ze voeren ze samen uit en ze bespreken ze na.

Dus meer verandering in de klas met de leerlingen. De manier waarop co-teaching wordt vormgegeven is heel erg verschillend. Ik heb misschien wel 20 of 25 verschillende uitingsvormen daarvan gezien.

Veel hangt af van wat een school eigenlijk wil met het onderwijs. Maar ook voor welke mensen je dit onderwijs maakt en met welke mensen.

Maar wat is nu de relatie tussen co-teaching en welbevinden?

Eigenlijk komt het op twee punten neer.  Het werkplezier van leraren wordt aanmerkelijk verhoogd. Er is veel minder stress. En wat pedagogisch klimaat betreft, leerlingen voelen zich gehoord en gezien in de klas.

Tot slot nog een wens en nog een quote.

En die wens is dat ik hoop dat heel veel leraren en onderwijsprofessionals veel momenten van mastery learning mogen meemaken.

En een quote, de quote van Robert John Meehan:

“De meest waardevolle kennisbron die alle leerkrachten hebben, is elkaar.  Zonder samenwerking is onze groei gelimiteerd tot onze eigen perspectieven."

Dankjewel voor het kijken.

  • Footerlogo Nationaal Programma Onderwijs